Droga dawcy – krok po kroku

Przed oddaniem krwi

Zanim udasz się do centrum krwiodawstwa musisz pamiętać o kilku ważnych rzeczach. Sprawdź czy możesz zostać dawcą, zapoznaj się z wytycznymi, które mówią, kto może a kto nie może oddawać krwi: przeciwwskazania do oddawania oraz przykładowe ankiety dla kandydatów na dawców. Jeżeli stwierdzisz, że możesz oddać krew, zaplanuj dzień w którym to zrobisz.

1. Sprawdź, w jakie dni i w jakich godzinach jest czynne centrum/punkt, w którym chcesz oddać krew Adresy Regionalnych Centrów Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa, oddziałów terenowych oraz stałych punktów poboru krwi Pamiętaj, że możesz również oddać krew w czasie akcji wyjazdowych mobilnych punktów poboru krwi tzw. krwiobusów.

2. Wybierz dzień, przed którym będziesz mógł wypocząć – wyspać się. Zarezerwuj sobie około godziny czasu.

3. Koniecznie zjedz lekki posiłek przed oddaniem krwi (unikaj pokarmów zawierających dużą ilość tłuszczu);

4. Pij dużo soków owocowych i wody.

5. Unikaj nadmiernego fizycznego wysiłku przed oddaniem krwi.

6. Jeżeli wybierasz się po raz pierwszy zabierz ze sobą kogoś do towarzystwa, poczujesz się pewniej a przede wszystkim bezpieczniej.

7. Weź dowód tożsamości i jeżeli masz legitymację honorowego dawcy krwi.

Oddawanie krwi krok po kroku

1. Skorzystaj z szatni. Do stacji najlepiej przyjść w „luźnym” ubraniu, które pozwoli na łatwe odsłonięcie ramienia.

2. Rejestracja – Zgłoś się do rejestracji dawców i odbierz kwestionariusz z pytaniami o twój stan zdrowia. Przykładową ankietę możesz zobaczyć na naszej stronie Ankiety dla kandydatów na dawców. Powyższy dokument nalezy dokładnie wypełnić. Ważne jest również, aby podczas rejestracji podać aktualny adres do korespondencji i numer telefonu. Osoba otrzymuje również opaskę identyfikacyjną, którą rejestratorka zakłada dawcy na nadgarstek.

3. Badanie poziomu hemoglobiny – po rejestracji należy przejść na stanowisko laboratoryjne, gdzie zostanie oznaczony poziom hemoglobiny oraz ewentualnie zostaną pobrane próbki do badań.

4. Gabinet lekarski – Po kilku minutach zostaniesz wezwany do gabinetu lekarskiego, gdzie lekarz przeprowadzi badanie lekarskie. Osoba ta zakwalifikuje Cię do oddawania krwi lub jej składników, albo wyjaśni dlaczego dziś nie możesz oddać krwi. Patrz: Badania u dawcy krwi. Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości, zawsze pytaj lekarza lub pielęgniarkę w centrum: to najlepszy i najpewniejszy sposób uzyskania fachowych i wyczerpujących informacji na dany temat.

5. Przygotowanie do pobrania – Po wyjściu od lekarza w zależności od punktu krwiodawstwa oraz liczby dawców oczekujesz w poczekalni na wezwanie do sali pobrań albo udajesz się do niej bezpośrednio. Powinien tam być umieszczony dozownik z wodą z którego możesz skorzystać oraz pojemnik z obuwiem jednorazowym. Przed oddawaniem krwi wybierz rękę, z której chcesz oddawać krew i umyj ją specjalnym płynem.

6. Sala pobrań – W sali pobrań usiądź wygodnie na fotelu. Zostanie założone wkłucie a krew samoczynnie zacznie napełniać pojemnik. Pamiętaj: oddawanie krwi jest bezpieczne – podczas donacji używany jest tylko sprzęt jednorazowego użytku, bezbolesne – większość ludzi czuje jedynie lekkie ukłucie igłą. Zanim minie 10 minut oddasz jedną jednostkę krwi (450ml). Oddawanie składników krwi różni się czasem i technicznym sposobem pobierania. Patrz: Metody pobierania krwi

7. Poczekalnia – Po oddaniu krwi należy odczekać 15 minut. W rejestracji odbierz czekolady, które mają uzupełnić ubytek energetyczny. Możesz też otrzymać zaświadczenie zwalniające w dniu oddania krwi z pracy lub szkoły, a także zwrot kosztów podróży. Cały proces oddawania krwi pełnej trwa zwykle mniej niż jedną godzinę.

Po oddaniu krwi

1. Po oddaniu krwi zastosuj się do poleceń personelu. Tak jak wspomniałem wyżej odpocznij kilkanaście minut w punkcie, zjedz czekoladę, wypij sok.

2. Skorzystaj jeżeli potrzebujesz z dnia wolnego, jaki przysługuje Ci w dniu oddania krwi.

3. Unikaj nadmiernego obciążenia ręki, z której pobrano krew.

4. Jedz regularnie posiłki; pamiętaj, aby dieta była bogatsza w węglowodany tego dnia.

5. Dużo odpoczywaj: pamiętaj, że nie jesteś maszyną, oddanie krwi jest obciążeniem dla Twojego organizmu. Co prawda każdy organizm może reagować inaczej. Jedna osoba nie odczuwa zmęczenia inna odwrotnie.

6. Unikaj szybkiej zmiany pozycji z leżącej na stojącą.

7. Staraj się nie wykonywać obciążających prac domowych. Unikaj wysiłku fizycznego.

CO ZJEŚĆ PRZED ODDAWANIEM KRWI KLIKNIJ TU

Korzyści z HDK

Przywileje i ulgi dla honorowych dawców krwi

Krwiodawstwo jest oparte na zasadzie dobrowolnego i bezpłatnego oddawania krwi. Krwiodawca nie otrzymuje za oddaną krew i jej składniki pieniędzy. Jednak aby docenić poświęcenie tych osób państwo lub podmioty prywatne udzielają różnego rodzaju przywileje. Jednak w ramach podziękowania zostały stworzone uprawnienia, które mają, które mają być wyrazem wdzięczności za oddaną cząstkę siebie. W zależności od uprawnienia dotyczą one honorowych dawców krwi lub dawców z tytułem „Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi”. Tytuł „Honorowy Dawca Krwi” przysługuje osobie, która została zarejestrowana w jednostce organizacyjnej publicznej służby krwi i oddała bezpłatnie krew. Natomiast tytuł ZHDK opisaliśmy dokładnie tu:

Honorowemu Dawcy Krwi przysługuje:

• Posiłek regeneracyjny po oddaniu krwi lub jej składników o wartości kalorycznej 4.500 kcal (tj.: 8 czekolad, 1 wafelek, 1 sok)
  Podstawa prawna:
  – Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 listopada 2004 r. w sprawie wartości kalorycznej posiłku regeneracyjnego przysługującego dawcy krwi
• Zwolnienie z pracy w dniu, w którym oddaje się krew, i na czas okresowego badania lekarskiego dawców krwi na zasadach określonych w odrębnych przepisach; zwrot utraconego zarobku na zasadach wynikających z przepisów prawa pracy. W przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii honorowemu dawcy krwi, który oddał krew lub jej składniki, w tym osocze po chorobie COVID-19, przysługują uprawnienia, o których mowa w art. 9, z tym że wymiar zwolnienia od pracy oraz zwolnienia od wykonywania czynności służbowych przysługuje w dniu, w którym oddał krew lub jej składniki, oraz w dniu następnym. Przy tym uprawnieniu należy zwrócić uwagę na trzy sprawy:
  – to na pracodawcy spoczywa obowiązek zwolnienia pracownika
  – pracodawca powinien być wcześniej uprzedzony o nieobecności
  – pracownik – krwiodawca otrzymuje zwolnienie z pracy na dzień w którym oddał krew lub na kilka godzin jeżeli z przyczyn medycznych nie doszło do donacji.
  Dokumentem poświadczającym uprawnienia, o których mowa jest zaświadczenie wydane przez Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa, Wojskowe Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa MON lub Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa MSWiA;
• Podstawa prawna:
  – Ustawa z dnia 21 stycznia 2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw
  – Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy.
  – Ustawaz dnia 24 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej, ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, ustawy o Biurze Ochrony Rządu, ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, ustawy o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego, ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw.
  Przeczytaj również: Wolne również po 24:00
• Zwrot kosztów dojazdu do najbliższego punktu poboru krwi
  Zwrot kosztów przejazdu do jednostki organizacyjnej publicznej służby krwi na zasadach określonych w przepisach w sprawie diet i innych należności z tytułu podróży służbowych na obszarze kraju; koszt przejazdu ponosi jednostka organizacyjna publicznej służby krwi
  Podstawa prawna: Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi.
• Krwiodawca może uzyskać bezpłatne wyniki badań laboratoryjnych
  O tym, że będziemy chcieli wyniki badań najlepiej poinformować personel stacji w czasie rejestracji lub w czasie badania poziomu hemoglobiny
• Karta identyfikacyjna grupy krwi – KrewKarta
  Każdy dawca, który kilka razy oddał krew, w niedługim czasie otrzymuje bezpłatnie lub za niewielką opłatą kartę identyfikacyjną grupy krwi. Szczegółowe zasady wydawania krewkaty określają wewnętrzne przepisy centrów krwiodawstwa. Więcej na temat karty identyfikacyjnej dowiecie się pod adresem KrewKarta
• W przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii 33% ulga w komunikacji krajowej. Honorowemu dawcy krwi, który oddał co najmniej 3 donacje krwi lub jej składników, w tym osocze po chorobie COVID-19, przysługuje ulga w wysokości 33% na przejazdy w komunikacji krajowej środkami publicznego transportu zbiorowego:
  a) kolejowego w 1 i 2 klasie pociągów osobowych i pospiesznych oraz autobusowego w komunikacji zwykłej i przyspieszonej,
  b) kolejowego w 2 klasie pociągów innych niż osobowe i pospieszne
  – na podstawie biletów jednorazowych.
  Honorowy dawca krwi, któremu przysługuje ulga na przejazd, o którym mowa powyżej jest obowiązany do uiszczenia dopłaty w wysokości stanowiącej różnicę między należnością za pełnopłatny przejazd w klasie 1 a należnością za pełnopłatny przejazd w klasie 2. Dokumentem poświadczającym uprawnienia, o których mowa jest zaświadczenie potwierdzające co najmniej 3 donacje wydane przez Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa, Wojskowe Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa MON lub Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa MSWiA.
  Podstawa prawna:
  – Ustawa z dnia 21 stycznia 2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw

  Zasłużonemu Honorowemu Dawcy Krwi przysługują:

  Leki za zniżkami. Po otrzymaniu tytułu ZHDK możliwość kupowania NIEKTÓRYCH leków ze zniżkami
  Można je będzie otrzymać bezpłatnie jedynie na podstawie recepty wystawionej przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego albo felczera ubezpieczenia zdrowotnego lub lekarza albo felczera niebędącego lekarzem albo felczerem ubezpieczenia zdrowotnego, jeżeli posiada uprawnienia do wykonywania zawodu oraz zawarł z oddziałem wojewódzkim Funduszu umowę upoważniającą go do wystawiania takich recept.
  Zapoznaj się z wyszukiwarką leków refundowanych (zaznacz opcję: Zasłużony Honorowy Dawca Krwi
  Podstawy prawne: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 3 lutego 2010 r. w sprawie wykazu leków dla świadczeniobiorcy posiadającego tytuł „Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi” lub „Zasłużonego Dawcy Przeszczepu”
  Podstawy prawne: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 8 grudnia 2009 r.w sprawie wykazu leków podstawowych i uzupełniających oraz wysokości odpłatności za leki uzupełniające

  Po otrzymaniu tytułu ZHDK możliwość skorzystania poza kolejnością z ambulatoryjnych świadczeń zdrowotnych w placówkach ZOZ-ów.
  Świadczeniobiorcy, którzy posiadają tytuł „Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi” lub „Zasłużonego Dawcy Przeszczepu” i przedstawili legitymację „Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi” lub „Zasłużonego Dawcy Przeszczepu” mają prawo do korzystania poza kolejnością ze świadczeń opieki zdrowotnej oraz z usług farmaceutycznych udzielanych w aptekach.
  Podstawa prawna: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych– Szybszy dostęp przysługuje również w przypadku ubiegania się o sanatorium

  Po otrzymaniu tytułu ZHDK i oddaniu określonej ilości krwi lub jej składników możliwość uzyskania zniżek w komunikacji miejskiej (różne przepisy w różnych miastach)
  – Zniżki w komunikacji miejskiej

  Zniżki i ulgi w schroniskach, hotelach, sklepach i punktach usługowych zrzeszonych wokół inicjatywy „Dawcom w Darze”. Więcej szczegółów znajdziesz na www.dawcomwdarze.pl